م - یوسفی - شیراز: با این شرایط سخت اقتصادی، اجتماعی و گرفتاریها، زندگیهای عجولانه و پر سرعت که گاه زن و شوهر برای تامین نیازها باید باهم بدوند و ساعتهای کمتری در جمع خانواده با هم هستند، آنگونه که باید و شاید نمی توانیم به مسائل فرزندم بپردازم و گاه مجبور به تنبیه می شوم که البته در کوتاه مدت اثر هم دارد، در مورد تنبیه نظرتان چیست؟

همه این دلایلی که گفتید باعث نمی شود نسبت به سرنوشت کودک که حاصل زندگی شماست بی تفاوت باشید، برای شروع با برنامه ریزی قبلی اگر نیم ساعت وقت برای توجه به او صرف کنید کافی است، بی توجهی و بی تفاوتی  به فرزند مثل همان تف سربالاست.

و اما تنبیه به سه دسته بدنی، کلامی و روحی تقسیم می شود. که گاه تنبیه روحی به خصوص برای فرزندان در سنین بلوغ و رشد بسیار مخرب تر از هر تنبیه فیزیکی است. همانگونه که گفتید تنبیه شاید اثر فوری برای جلوگیری از شیطنت کودک داشته باشد، ولی او را نسبت به زشتی کار آگاه نمی کند بنابراین اثر تربیتی ندارد که اثرات منفی بر روح و روان کودک باقی می گذارد، تنبیه به ارگانیسم نشان می دهد که چه کار نکند، نه چه کار بکند، اسکینر روانشناس پس از تحقیق فراوان در خصوص آثار تنبیه آورده است:

تنبیه آثار جسمی روحی دارد، بی اثر است، اثر معکوس تربیتی دارد، امکان تکرار عمل اشتباه را تقویت می کند، باعث ایجاد پرخاشگری می شود  و نهایتا عدم اصلاح پاسخ فرد به عوامل بیرونی را موجب می گردد.

و اما از جمله اثرات مخرب تنبیه: تقلید از روش تنبیهی پدر و مادر، پرهیز و دوری کودک از کسی که او را تنبیه می کند، اضمحلال شخصیت کودک، ذکر شده است

امروزه استفاده از روش های موثر اخراج یا تبعید موقت توصیه می شود، البته نباید به نیت تنبیه بکار برده شود، هدف جدا کردن کودک و قطع رفتار نامطلوب است، این روش به دلیل انعطاف پذیری فوق العاده در بسیاری از موارد قابل اجراست.

در اسلام تعادل، انعطاف، محبت، رحمت، احترام و بخشش همیشه مطلوب است و تندی، عتاب، خطاب و غضب نسبت به کودک نه تنها مطلوب نیست بلکه نهی شده است و هیچگاه دیده نشده که اولیاء خدا روشهای تنبیهی برای کودکان خود بکار برده باشند.

متاسفانه مربیان و والدین به صورت ناخودآگاه فقط در برابر رفتارهای منفی واکنش نشان می دهند در صورتی که باید به رفتارهای مثبت هم توجه شود و مورد تقویت و تشویق قرار گیرد متاسفانه در زندگی زناشویی پس از گذشت چند سال اینگونه است، یعنی فقط عیوب و اشکالات بزرگنمایی می شود و مورد نقد یا خطاب قرار می گیرد که گاه نفس طرف مقابل را می گیرد! باید به نکات مثبت نیز هر چند کوچک بی توجه نبود، تا انگیزه ها به سردی نگراید. و نقد سازنده و با نیت اصلاح باشد و نه مخرب!